Аллельді гендердің әрекеттесуі: толық және толымсыз. Доминанттылық белгілердің пайда болуы. Талдаушы шағылыстыру ұғымы мен оның практикалық маңызы.

Қасымбек Сәуле Әбидінқызы

Мектеп «Абай атындағы гимназия мектеп» КММ
Бөлім: 9.3D Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары
Педагогтің аты-жөні: Қасымбек Сәуле Әбидінқызы
Күні: 25.02.2022ж
Сыныбы: Қатысушылар саны:             19   Қатыспағандар саны:0
Сабақтың тақырыбы: Аллельді гендердің әрекеттесуі: толық және толымсыз. Доминанттылық белгілердің пайда болуы. Талдаушы шағылыстыру ұғымы мен оның практикалық маңызы.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты 9.2.4.4 — толық және толымсыз доминаттылықты салыстыру;
Сабақтың мақсаты: Барлық оқушылар үшін:

Доминанттылық белгілердің пайда болуын, талдаушы шағылыстыру ұғымы мен оның практикалық маңызын талдау                                                  Көпшілік оқушылар:

Толық және толымсыз доминаттылықты салыстыру

Кейбір оқушылар:

Толық және толымсыз доминаттылықты мысалдар арқылы есептер шығара отырып дәлелдеу

Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі/Уақыты Педагогтің іс-әрекеті Оқушының іс-әрекеті Бағалау Ресурстар
Сабақтың басы

5 мин

Ұйымдастыру кезеңі

 

Оқу мақсатына сай суреттер арқылы ой білдіреді

 

Керемет  

бұршақ , түнсұлу гүлі суреттері

 

Сабақ ортасы

35 мин

 Миға шабуыл

1.Талдаушы будандастыру дегеніміз не?

2.Толық және толымсыз доминанттылықты қалай ажыратамыз ?

Сұрақтарға  бейнекөрсетілімді көре отырып  жауап береді Жетон арқылы   ДК экраны

https://youtu.be/lwz5Xs0IVDs

1-есеп

«Үйрете отырып,үйренемін»

Гомозиготалы доминантты сары бұршақ пен рецессивті гомозиготалы жасыл бұршақты будандастырғанда бірінші ұрпақтын генотипі мен фенотипін анықтаңдар

 

 

2-есеп

Қызыл түсі құлпынайды ақ түсті құлпынаймен будандыстырғанда, бірінші ұрпақта будан өсімдігінің түсі қызғылт болды.Ата –аналық дарақтың және бірінші ұрпақтың генотипін анықтаңыздар

 

3-есеп

Ит жүнінің қара түсінің гені қоңыр түсіне қарағанда доминантты болады.Қара аналық бірнеше рет қоңыр түсті аталықпен будандастырылады. Осыдан барлығы 15 қара,13 қоңыр күшік алынды.Ата анасы мен ұрпақтарының генотиптерін анықтаңдар.

Р АА    х     аа

Г А А         а  а

F1 Аа Аа  Аа  Аа

Генотип бойынша4 Аа

Фенотип бойынша түгел сары бұршақ

 

 

 

Р АА    х     аа

Г А А         а  а

F1 Аа Аа  Аа  Аа

Генотип бойынша 4Аа

Фенотип бойынша түгел қызғылт түсті құлпынай

 

Аналық/аталық а а
А Аа Аа
а аа ааò

 

Жауабы:

Генотип бойынша  ата анасының біреуі гетерозиготалы,екіншісі гомозиготалы рецессивті.

Фенотип бойынша 1:1

 

 

Дескриптор арқылы бағалау

Дескриптор

1.Толық доминанттылықтың генотипі анықтайды 1б

Толық доминанттылықтың фенотипін анықтайды 1б

 

Дескриптор

1.Ата –аналық дарақтың генотипін анықтайды 1б 1.Бірінші ұрпақтың генотипін анықтаңыздар 1б

 

Дескриптор

1Ата анасының генотипін анықта 1б

2.Ұрпақтарының генотипін анықтаңдар 1б

https://youtu.be/jw6cDUE38rY

 

Есептер жинағы,

Оқулық 9-сынып Атамұра

  2-тапсырма

Толық және толымсыз доминанттылықты салыстыру

    Толық доминант-тылық Толымсыз доминанттылық
F1 Фено-тип Доминантты белгі Аралық белгі
Гено-тип 100 % гетерозигота 100% гетерозигота
F2 Фено-тип Доминантты және рецессивті белгі

2:1

Доминантты, аралық және рецессивті белгі

1:2:1

Гено-тип 1 доминантты гомозигота

2гетерозигота

1 рецессивті гомозигота

1 доминантты гомозигота

2гетерозигота

1 рецесивті гомозигота

  1:2:1 1:2:1

 

Берілген кесте бойынша толық және толымсыз доминанттылықты салыстырады Дескриптор:                    Жалпы — 4 балл

1. Толық және толымсыз доминанттылықтағы  F1генотипін ,фенотипін салыстырады 2б

2. Толық және толымсыз доминанттылықтағы F2 генотипінF,фенотипін салыстырады 2б

Кесте
Сабақтың соңы

Ой толғаныс.

Рефлексия

5мин.

«Аяқталмаған сөйлем» әдісі.

.

Жеке жұмыс:  — бүгінгі сабақта мен….түсіндім, …білдім, ….көзімді жеткіздім.

— бүгін сабақта қуантқаны…..

— мен өзімді…..үшін мақтар едім.

— маған ерекше ұнағаны…..

— сабақтан соң маған……..келді

— бүгін маған……….сәті түсті.

— қызықты болғаны…..

— ……қиындық тудырды.

— менің түсінгенім…..

— енді мен……аламын.

 

 

 1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.

 

 

 

Читайте также:

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *