М.Мақатаев «Ананың қалін кім ұғар?»

Ордабаева Сандугаш Нуримановна

Білім беру ұйымының атауы Талдықорған қаласы «№4  ортам мектеп» КММ
Пәні: Қазақ әдебиеті
Бөлім:  3-бөлім.

Махаббат және абырой

Педагогтің аты-жөні: Ордабаева Сандугаш Нуримановна
Күні:  
Сынып: 8А Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы: М.Мақатаев «Ананың қалін кім ұғар?»
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты: 8.3.4.1 шығарма бойынша  жазылған әдеби сын-пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазу
 Сабақтың  мақсаты Шығарма бойынша  жазылған әдеби сын-пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі//уақыты Педагогтің әрекеті Оқушының әрекеті Бағалау Ресурстар
Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

 

 

 

 

 

 

 

Өткен білімді еске түсіру

 

 

Ұйымдастыру кезеңі:

Сәлемдесу. Оқушыларды түгендеу.Оқушыларға психологиялық ахуал туғызу.

Оқушылар сілтемеде ұсынылған Н.Тілендиевтің «Аққу» күйін тыңдайды. Сұрақтарға жауап беріп, ой қозғайды.

·         Музыкалық шығармадан қандай әсер алдыңыз?

·         Көз алдыңызға ненің бейнесін елестете алдыңыз?

 

 

Шығарма кейіпкерлері суреттері арқылы топқа бөлу.

       1-топ                              2-топ

 

 

 

   3-топ                                  4-топ

Сәлемдеседі.

Күйді тыңдап, сұрақтарға жауап береді.

 

 

 

 

Топқа бөлінеді.

 

 

Формативті   бағалау

 

Сыныптың ережесі:

ынтымақтастық;

құрмет;

уақыт;

 

 

Жаңа білім

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Бекіту

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Кері байланыс

1-тапсырма. Топтық жұмыс. Берілген әдеби сын-пікірлерді өзара талқылап, өзіндік әдеби сын-пікір жазыңдар.

1-топ:

Р.Нұрмаханованың  «Мұқағали  —  мəңгілік  жыр»  атты

мақаласында  суреткер  тіліндегі    құстар символикасының  ерекше  орын  алғандығы  айтылып,  жан-жақты  талданады. Мəселен,  ақынның  «Аққулар

ұйықтағанда»  поэмасындағы  аққу  образы  —  əдеміліктің,  тектіліктің,  махаббатқа  деген  адалдықтың,  қазақы  мəдениеттің  символы    ретінде  көрініс  тапқан.

Поэмадағы көрінісі:

Аққулар…

Аққу мойын, сүмбе қанат,

Алаңсыз тарануда күнге қарап.

Айдынның еркелері, білмей тұрмын,

Етермін тағдырыңды кімге аманат?!

2-топ:

Филология ғылымдарының докторы С. Қирабаев       М.Мақатаевтың  «Аққулар ұйықтағанда» поэмасын туралы былай дейді:

«Адам достық, шын махаббат туралы осы аңызды оқып отырғанда оқушының көз алдына ұнамсыз бір образ тағы көрінеді. Ол талайдан белгілі екі таза жандар махаббатының арасына тікенек болып қадалып, соның аяғын трагедиямен биіруге себепкер болатын ұнамсыз адам кейпі. Шығармадағы идеялық мақсат — адам санасындағы ұғымды сынға салу. Мұқағали ғазиз ана жүрегіндегі екіұдай сезімді таластыру арқылы оқырманның өзін ойлантып, шешімін ізлеткендей болады. Өмір мен өлім, күн мен түн, табиғат пен адам арасындагы арпалысты аңғарту сияқты ойлар жатыр. Бәрі де адам тіршілігі, рухы үшін қажет деген идея бар. Шығармада аққу құсқа тән адалдық, сұлулық, киелілік, нәзіктік шығарманың идеялық сипатынан анық байқалады.

 

3-топ:

Қуанәлі АЛМАСБЕКҰЛЫ,Шелек тарихи-өлкетану мұражайының қызметкері:

Әр қандай бір шығарманың ашылар кілті болады. Сол кілт тұтас шығарманың өзекті ойына алып барар жол. Осы тұрғыдан поэма кілті деп мына шумақты айтуға болады:

 

«Мана күндіз, тәуіп шал не деп кетті,

 

Әлде өтірік, әлде шын, демеп кетті…

 

Аққуменен баланы аластаңдар,

 

Деді дағы жайымен жөнеп кетті…».  Бұл ауырып жатқан баланы емдегелі келген тәуіптің айтқан сөзі. «Аққуменен баланы аластаңдар» деген тармақтағы аққу сөзі адамға ой саларлық ұғым. Тығырыққа тірелген ана-қазаққа шығар жол ретінде өз ұлт киесіне тас лақтыртып отыр.

4-топ:

Қадыр Мырза-Әли:

Сыршыл сұлу көріністер мен тебіреністі эпизодтар алма-кезек ауысып, поэзияның өзіне ғана тән сымбатты түзілімімен баурап алады. Сындарлы сыршыл лириканың ұшқын атқан саздары поэманың эпикалық тынысына тыныс қосқандай.Поэманың сындарлы сымбаты сұлу сырлы суреттерден, терең сезім тебіреністерден түзіледі. Сюжеті қарапайым, поэмаға тән кесек бейнелеулер де жоққа тән. Лирика барынша айшықтала, кең қанаттана орын алған. Кейіпкерлердің кейіптелуінде де әлдебір шарттылық қылаңдайды.

Дескриптор:

-Топ ішінде өзара талқылайды;

-Негізгі ойды анықтайды;

-Өзіндік әдеби сын-пікір жазады.

 

2-тапсырма.    Шығармадағы кейіпкерлердің іс-әрекетін талқылап, өзіндік сыни пікір білдіріңдер.

Мысал Кейіпкердің іс-әрекеті Сыни пікір
1-топ:   Ана

Ананы аққуды атуға итермелеген қандай күш? Ананың іс-әрекетіне сыни пікір жаз.

Жалғыз ұлдан артық па, жалған бәрі\’!

Балам өлсе, бақыттың керегі не?!

Топан су басып кетсін қалғандарын.

Перзент сұрап несіне армандадың?!

Құрысын онсыз сенің жанған бағың!

Мылтықты әкел!

Атты ертте!

Жалған бәрі!

 

   
2-топ:  Тәуіп шал

 

«Мана, күндіз, тәуіп шал не деп кетті?!

Әлде өтірік, әлде шын демеп кетті…

-Аққуменен баланы аластаңдар,

Деді-дағы жәйімен жөнеп кетті…»

 

   
3-топ: Әке:

 

-Апыр-ай, қалай барам, қалай барам?!

Атармын аққу құсты қалай ғана?!

Айдынның аққулары ұйықтағанда,

Өрген мал, өскен шырша абайлаған,

Барлығы қасиетке қарайлаған

Оқ атам қасиетке қалай ғана?..

Бармаймын, бара алмаймын, қалай барам?!

 

   
4-топ: Аққулар

 

Аққулар…

Аңыз көп қой олар жайлы,

Көзіңмен көргеніңдей бола алмайды…

Тек қана тыныштықта ұйықтайды олар,

Шошыса, екінші рет оралмайды.

Орнында екен «Жетім көл», жоғалмапгы

Ортаймапты, немесе тола алмапты.

Жағалауын жауыпты жасыл жалбыз,

Қасиетті аққулар оралмапты.

 

   

 

 

Дескриптор:

Шығармадағы кейіпкерлердің әрекетін оқып талдайды;

— Өзіндік сыни-пікір білдіреді.

 

Саралау  тапсырмалары

1.Аққуға кезенерде, ырым жасап,

Тым құрса саусағыңды қанаттың ба?-деген қарт пікірін қалай түсінесің?

2.Аққудың киелігі неде ? пікіріңді білдір.

3.Шығарма шешімімен келісесің бе? Ойыңды ашып жаз.

 

Үй тапсырмасы: «Аққу- көлдің еркесі»» шағын эссе жазу

 

Рефлексия.Кері байланыс:«Қиын,қызық,құнды»

Маған қиын болған 1 нәрсе:

Маған қызық болған 2 нәрсе:

Маған құнды болған 3 Нәрсе:

Берілген әдеби сын-пікірлерді өзара талқылап, өзіндік әдеби сын-пікір жазады.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Шығармадағы кейіпкерлердің іс-әрекетін талқылап, өзіндік сыни пікір білдіреді.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Үй тапсырмасын күнделікке жазады.

Қ.Б. Шапалақ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Оқушылар ауызша бірін-бірі бағалайды.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ауызша бағалау

 

 

 

 

 

Кітап,дәптер

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Читайте также:

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *